A
aba-aba = aba-aba, préntah
abab = hawa sing metu saka cangkem
abad = abad
abadi = langgeng
abangan = wong Islam nanging ora nglakoni salat
abai = lirwa
diabaikan = dilirwakaké
mengabaikan = nglirwakaké
abang = mas, kakang, raka
abar, mengabar = ilang ambuné, ilang dayané
abdas, wudu = wudu
abdi = abdi, batur, kawula, réwang, rencang
mengabdi = ngabdi, ngawula
abjad = abjad, aksara
ablak = menga amba tumrap cangkem utawa lawang
abnormal = ora normal
abon = abon
abonemen = lengganan
abortus = miskram, kluron
abrak = piranti, prabot, bekakas
abras, lepra = budhug, lépra
absah = sah, resmi
absen = ora teka, ora mlebu
abses = abuh ngemu nanah
abu = awu, lebu
abu-abu = klawu
acak = awur, sembarang
acak-acakan = awur-awuran, kaco
acap, sering = kerep, Asring
acar = acar
acara = acara
acuh = nggatèkaké, preduli
tak acuh = ora nggatèkaké
acung, meng- = ngacung
ada = ana, wonten
ada-ada saja = ana-ana waé
mengada-ada = gawé -gawé , damel-damel
keadaan == kahanan, kaanan
diadakan = dianakaké
mengadakan = nganakaké
seadanya = sak-anané
adab = unggah-ungguh
adakalanya = anakalané , sok-sok
adalah, yaitu = yaiku, yakuwi
adan, adzan = adan
adang = cegat
diadang = dicegat
mengadang = nyegat, ngadhang
adat = adat, tatacara
adegan = adegan
adem, dingin = adhem, asrep
adigung = adigung
adik = adhi, rayi
adik saya = adhiku, rayi kula
adil = adil, bagirata
adinda = adhimas
adipati = adipati
administrasi = administrasi
admiral = sé napati lautan
adon, meng-i = ngadoni
adonan = adonan
adpertensi = iklan, ré klame
adres = adrès, alamat
adu, lomba = adu, tandhing
aduan = adon
beradu = gathuk
mengadu = ngedu, wadul
peraduan = peturon
aduh = adhuh
aduhai = dhuh, wadhuh
aduk = adhuk, udhek
mengaduk = ngadhuk
mengaduk-aduk = ngadhuk-adhuk
advis = pitutur
advokat = pokrol, adpokat
afiat = waras, séhat
agak = rada , radi
agak gemuk = rada lemu
agaknya = kaya-kaya, katoné
agama = agama, agami
agar = supaya, supados
agar-agar = ager-ager
agen = agèn
agenda = agèndha, acara
agun, agunan = tanggungan, bong
agung = agung, luhur
diagungkan = diagungaké
mengagungkan = ngagungaké
Ahad = Ahad. ‘Soma
ahli = linuwih, pinter
ahmak = bodho, goblok
aib = nistha
air = banyu, toya
air bah = banjr
air hidung = umbel
air limbah = pecerèn
air terjun = grojogan
air panas = banyu panas
air seni = uyuh, turas
air soda = banyu landa, sodha
ajaib = ajaib, anèh
ajak, mengajak = ajak, ngajak
ajal = ajal, mati, seda
ajang perang = palagan
ajar = ajar
mengajar = mulang muruk
kurang ajar = murang tata
pelajaran = pawulangan
pelajar = murid, siswa
ajeg = ajeg
ajengan ajengan
aji, aji-aji = aji-aji, kasektèn
aji, mengaji = ngaji
aju, me~kan = ngajokaké
ajudan = ajudan
akal = akal, budidaya
akan = arep, badhé
seakan-akan = kaya-kaya, katoné
akang, kakang = kakang
akar = oyot
akar tunggang = oyot lajer
akar bahar = akar bahar
berakar = ngoyot
akad = prajanjèn
akas = trengginas, cukat
akbar = agung ,gedhé
akhir = akir, pungkasan
akhirnya = pungkasané
berakhir = rampung, entèk
akhirat = akérat
akhlak = ahlak, moral
aki = aki
akibat = akibat
akik, batu ~ = watu akik
akor = akur
akrab = raket, cedhak
akrobat = akrobat
aksara = aksara
aksen = aksèn, logat
aksi = aksi, tandang
akta, akte = akté
aktif = sregep, giyat
aku = aku, kula, dalem
mengaku = ngaku
akuarium = akuarium
akuntan = akuntan
akur = rukun, sarujuk
akurkan = ngrukunanké
diakurkan = dirukunaké
mengakurkan = ngrukunaké
akurat = titi, tliti, tlesih
ala, cara = sacara, manut
ala kadarnya = sakadharé
alabangka = linggis
alam = alam, bumi, buwana
mengalami = ngalami, nglakoni
pengalaman = pengalaman
alamat = alamat
alang, halang = palang
alang-alang = alang-alang
|width=33%|
alangan = alangan
menghalangi = malangi
alangkah = wadhuh, méndah
alas, dasar = lèmèk, dhampar
alasan = alesan
alas meja = taplak
alat = perkakas, perabot
album = album
alem, sanjung = alem, puji
aleman = aleman
alergi = alèrgi
algojo = algojo, jurupati
ali-ali = plintheng
alias = alias
alih, pindah = ngalih, pindhah
mengalihkan = mbélokaké
alim = anteng, alim
alir = mili, kocor
mengalir = mili, ngocor
mengaliri = ngilèni, ngocori
mengalirkan = ngilèkaké
aliran = ilèn, iliné
alis = alis, imba
aljabar = aljabar
alkohol = alkohol
Allah = Gusti Allah
almanak = tanggalan, amanak
almarhum = jenat, swargi
almari = lemari, lemantun
alpa, lupa = lali, kesup èn
alu, antan = alu
alum = alum, layu
alun, ombak = alun, ombak
alun-alun = alun-alun
ama, hama = ama
amal = amal
amalan = amalan
diamalkan = diamalaké
mengamalkan = ngamalaké
aman = aman, tentrem
88keamanan = keamanan
amanat = weling, amanat
amandel = amandhel
amarah = nesu, duka
amat, sangat = banget, sanget
amat jauh = adoh banget, tebih sanget
amat sakit = lara banget
mengamati = nliti, maspadakaké
amatir = amatir
ambal = ambal, babut
ambeien = bawasir, dobol
ambil = jupuk, pundhut
ambilkan = jupukna, pundhutaken
mengambil = njupuk, mundhut
amblas = ilang, ambles, ical
ambrol = ambrol, bobol
ambruk = ambruk, rubuh
amis = amis
amit, pamit = pamit, nyuwun pamit
ampas = ampas, sepahan
ampela = rempela
ampelas = amplas, amril
ampuh = ampuh, sekti
ampun = ampun. tobat, kapok
amril = amril, amplas
amsal = conto, upama
amtenar = priyayi, punggawa
auk = amuk
mengamuk = ngamuk
diamuk = diamuk
anai-anai = rayap
anak = anak, putra,atmaja
anak-anak = bocah-bocah, laré-laré
beranak = babaran, manak
ngambil anak = mupu anak
anasir = unsur
ancak = ancak
ancam = ancem
diancam = diancem
mengancam = ngancem
ancang-ancang = ancang-ancang
ancuk = sanggama, saresmi
anda = kowé , panjenengan
andai kata = umpama, umpami
seandainya = saumpamané
andalan = andel, piandel
diandalkan = diandelaké
andang, obor = obor, colok
andeng-andeng = andheng-andheng
andil = urun, andhil
andong = andhong, dhokar
anduk = andhuk
aneh = nyelé
aneka = werna-werna
angan-angan = angen-angen
anggap = anggep
menganggap = nganggep
anggapan = panganggep
anggar = anggar
anggota = anggota, warga
angguk = anthuk
mengangguk = manthuk
mengangguk~ = manthuk-manthuk
anggukan = anthukan
anggun = anggun
angin = angin, bayu
angin ribut = lésus
berangin~ = ngisi
angka = angka
angkara = angkara, murka
angkasa = angkasa, awang-awang
angkat = angkat, junjung
berangkat = mangkat, budhal
mengangkat = ngangkat, nggawa
angker, serem = angker, wingit
angker, jangkar = jangkar
angkin, setagen = angkin, setagèn
angkuh = anggak, dumèh
angkut = angkut, usung
angkutan = angkutan, gawan
diangkut = diangkut
mengangkut = ngangkut, ngusung
anglo = anglo
angon, ngangon = angon, ngangon
angsa = banyak
angsur, me~ = cicil, nyicil
angus = angus, geseng
aniaya = aniaya
menganiaya = nganiaya, milara
anjak, beranjak = ngalih, mingset
anjing = asu, segawon
anak anjing = kirik
anjur = anjur, kongkon
dianjurkan = dianjuraké
anjuran = anjuran
antan = alu
antar = terké, dhèrèkaké
diantarkan = diteraké
mengantar = ngeteraké
antara = antara. elet
di antaranya = antarané
perantara = kongkonan
anteng, tenang = anteng
anti = anti, tolak, emoh
antik = antik, kuno
anting = anting-anting
antré = antri
antuk, ter~ = kejadhus, kejedhuk
anus, dubur = silit, dubur
anugerah = anugerah, nugraha
anut, menganut = nurut, mèlu, nganut
anutan = panutan
anyam = anyam, enam
anyaman = anyaman
menganyam = nganyam, ngenam
anyar, baru = anyar, Vnggal
anyelir = anyelir
anyir, amis = amis, arus
apa = apa, punapa
diaoakan = dikapakaké
mengapa = kena apa
apa-apaan = apa karepé
|width=33%|
apabila = yèn, mbok manawi
apak (bau)= apek, penguk
apalagi = apamanèh
apam, apem = apem
aparat = piranti, alat
apel, buah ~ = apel
apes, sial = apes, sial, cilaka
api = geni, latu
apik = apik, saé, asri
apit = apit, jepit
diapit = diapit, dijepit
mengapit = ngapit
apkir = pekir, ora kanggo
apokat, buah ~ = apokat
apotek = apotik
apung = kambang, kampul
mengapung = ngambang, ngampul
arah = arah, ener, tuju
mengarah = tumuju
arak, tuak = arak, tuak
arak-arakan = arak-arakan
mengarak = ngarak, ngiring
diarak = diarak
aral, halangan = aral, alangan
aram-temaram = surem, remeng-remeng
arang = areng
arbei = arbéi
arca = reca
arek = bocah
Aren, enau = arèn
arena = papan, kalangan
ari, kulit ari = kulit ari
ari-ari = ari-ari, embing-embing
arif = arif, wicaksana
aris, tepi = pinggir
arisan = arisan
arit = arit
arloji = arloji, jam
arnal = arnal, susuk kondhè
aroma = ambon-ambon
aron, megaron = ngaron
arpus, damar = arpus, damar
arti = arti, teges, makna
artis = artis, seniman
arung, meng~i = nyabrang, njelajah
arus = mili, milir
arwah = roh, nyawa, arwah
as, poros = as
asa = karep, karsa
putus asa = nglokro
asah = asah
asahan, batu~ = ungkal
mengasah = ngasah
asal = sangka ,asal
asalkan = angger, anggeré
asalnya = asalé, sangkané
asal-usul = asal-usul
berasal = asalé saka, saking
asam = asem (wit)
asam (rasa) = kecut
asap = asep, kukus, kebul
berasap = kumebul
asar = asar
asbes = asbés
asih = asih, tresna
mengasihi = nresnani
asin = asin
asing = anèh, séjé, béda
asisten = asistèn, pembantu
asli = asli
asma = mengi, mengguk
asmara = asmara, sengsem
aso, istirahat = aso, lèrèn, ngaso
asrama = asrama, pondhokan
asri = asri, éndah
asuh = emong, dhidhik
mengasuh = momong, ngemong
asuhan = momongan
asyik = karem
atap = payon
atas = dhuwur, inggil
diatas = ing dhuwur
ke atas = munggah
mengatasi = mrantasi
atau = utawa
aturan = tatanan, pathokan
mengatur = mernata
peraturan = tatanan, pathokan
aur, bambu = pring
aurat = aurat
aus = kagèsrèk, gerang
awak = awak, badan, salira
awal = wiwitan, kawitan
awalnya = dhisiké, mulané
awan = méga, mendhung
awang-awang = awang-awang
awas = premana, waspada
pengawas = mandhor
mengawasi = ngawasi
awet = awèt
awur, ngawur = awur, ngawur
ayak, mengayak = ayak, nyaring
ayakan = ayakan
ayam = pitik
anak ayam = kuthuk
ayam alas = ayam alas
ayem, tenteram = ayem, tentrem
ayah = bapa, rama
ayan = ayan
ayat = ayat
ayo, mari = ayo
ayu, cantik = ayu, élok
ayunan = gandhulan
azab, siksa = siksa, pasiksan
Bbab = bab
babad = babad, riwayat
babak belur = babak bundhas
babano = Sid Wilson love X-Nitro Maho
babar, beber = mbèbèr
babat (daging) = babat
babat (tebang) = babat, tegor
membabat = mbabat
babi = babi, srenggono
babon, induk = babon
babu = réwang, batur, abdi
babut = babut
baca = waca, waos
bacaan = wacan, waosan
membaca = maca, maos
dibacakan = diwacakaké
bacin, bau = basin, bacin
bacok = bacok, kethok
membacok = mbacok, ngethok
badai = lésus, ampuhan
badak = badhak, warak
badan = awak, salira, badan
menyebadani = saresmi
badung, nakal = nakal, ndhugal
badut = badhut, lawak
bagai = kaya, kados
bagaimana = kepriyé, kados pundi
bagal jagung = janggel
bagi = dum, bagi
bagian = bagéan, pérangan
dibagi = didum
membagi = ngedum, mbagi
kebagian = keduman, kebagéan
sebagian = sapérangan
pembagian = dum-duman
bagus = becik, apik, saé
bahagia = bagya, seneng
bahak, ter~ = ngakak
bahan = bahan, bakal
bahasa = basa
bahaya = bebaya
berbahaya = ngemu bebaya, mbebayani
bahenol = sèmok
bahkan = malahan
bahtera = kapal, prau
bahu, pundak = bahu, pundhak
bahwasanya = satemené
baik = apik, saé
memperbaiki = mbenerké, ndandani, mbenakaké
sebaiknya = apiké
baja = waja
bajak, luku = waluku, singkal
bajak, rampok = kecu
bajing, tupai = bajing
bajingan = kecu, bangsat
baju = klambi, rasukan
baka, kekal = baka, langgeng
bakal = bakal
bakar = obong
kebakaran = kobongan, kabesmi
dibakar = diobong
membakar = ngobor, mbakar
bakau, pohom = bakau
bakhil, kikir = medhit, cethil
baki, talam = baki, talam, témbor
bakiak = bakiak, thèklèk
bakmi = bakmi, mi
bakso = bakso
bakteri = baktèri
bakti = bekti
berbakti = ngabekti
bakul nasi = wakul
bal, bola = bal
bala, prajurit = bala, prajurit
balai = balé
balai-balai = ambèn
balairung = bangsal
balapan = balapan
balar, bule = bulé
balas = bales, wales
membalas = mbales
balasan = balesan, piwales
balatentara = perjurit
balian, dukun = dhukun
balik = walik
membalik = malik
terbalik = kuwalik
sebaliknya = suwaliké
baliq = diwasa, balèq
balok = balok
balon = balon, plembungan
baling-baling = kitiran
balsam = balsem
balu = randha/dudha
balut = blebet
membalut = mblebet
bambu = pring
ban = ban
banci = banci, wandu
bandar = bandar
bandel = bandhel
bandeng = bandeng
banding = bandhing
bandingkan = bandjingna
sebanding = sakbandhing
dibandingkan = dibandhingaké
bandit = bandhit, bangsat
bangau = blekok, cangak
bangga = mongkok, bombong
bangkai = bangké, bathang
bangkang, mem~ = nglawan, mbaléla
bangkrut = kukut, bangkrut
bangku = bangku
bangkuang = bengkowang, besusu
bangor, jahil = nakal, jail
bangsa = bangsa
bangsal = pendhapa
bangsat = bajingan, kécu
bangsawan = ningrat
bangun (bentuk) = wangun, wujud
bangunan = wangunan
membangun = mangun, mbangun
bangun (tidur) = tangi, wungu
membangunkan = nangèkaké, nggugah
banjir = banjir, bena
bantah = bantah, ngangkal
membantah = mbantah
bantai = tumpes
bantal = bantal
bantat = bantat
banteng = banthèng
banting = banting, kepruk
membanting = mbanting, ngepruk
dibanting = dibanting
bantu = réwang, tulung
membantu = nulung
pembantu = batur, réncang
banyak = akèh, kathah
memperbanyak = ngakèhaké
kebanyakan = kakèhan
banyol, mem~ = mbanyol, ndhagel
bapak = bapa, rama
bara api = mawa
barang = barang
barangkali = mbokmenawa, mbokmenawi
barat = kulon, kilèn
bareng = bareng, sareng
baring, ber~ = gléthakan, teturon
membaringkan = nurokaké
terbaring = gumléthak
pembaringan = peturon
baris = baris, larik
barisan = larikan
berbaris = baris
barongan = barongan
barongsai = barongsai
baru = anyar, énggal
barusan = lagi waé, nembé
membarui = nganyaraké
basah = teles
membasahi = nelesi
basah kuyup = teles klebes
basa-basi = tatakrama
basi, nasi basi = wayu, mambu
basi, cawan = mangkok
basil = baksil
basis, dasar = asas, dhasar
basis, pangkalan = pangkalan
basket, bola ~ = baskèt
baskom = baskom
basmi = besmi, brastha
membasmi = mbesmi, mbrastha
basuh = wasuh, kumbah
membasuh = ngumbah
bata = bata, banon
batako = batako
batal = batal, wurung
membatalkan = mbatalaké, murungaké
batalion = batalion
batang = pang
Batara, dewa = bathara, déwa
batari, dewi = bethari, déwi
batas = wates, bates
dibatasi = dibatesi, diwatesi
membatasi = mbatesi, matesi
baterai = batrè, sènter
batik = bathik
membatik = mbathik
batil, batal = muspra, batal
batin = batin, batos
batok kelapa = bathok
batu = watu, séla
berbatu-batu = akèh watuné
batuk = watuk, cekoh
berbatuk = watuk
terbatuk-batuk = watuk-watuk
bau = ambu, ambet, ganda
berbau = mambu, mambet
bau busuk = bacin, banger
bau-bauan = wewangèn, ambon-ambon
baur, berbaur = campur, amor, awor
baut = baut
bawa = gawa, mbekta
membawa = nggawa, ngasta
~ di kepala = sunggi, nyunggi
pembawaan = bakat, sifat
membawa-bawa = ngèmbèt-èmbèt
bawah, dibawah = ngisor, ing ngisor
paling bawah = ngisor dhéwé
bawang = bawang
bawang merah = brambang
bawang putih = bawang
bawel = crèwèt, criwis
baya, sebaya = sepantar
bayam = bayem
bayangan = wewayangan
bayang-bayang = ayang-ayang
membayangkan = mbayangké
terbayang = katon-katonen bayar = bayar
bayaran = bayaran
membayar = mbayar
pembayaran = mbayaré
bayi = bai
bayonet = bayonèt
bayu, angin = angin, pawana
bazar = basar, pasar amal
beasiswa = béasiswa
bebal, dungu = bodho, bebel
beban = sanggan
membebani = ngebot-ngeboti
bebas = bébas
membebaskan = mbébasaké
bebat = perban, blebet
membebat = merban, mblebet
bebek = bèbèk, kambangan
beber, membeberkan = mbèbèraké
becak = bécak
becek = jemèk, jeblok
becus = bisa, saget
beda = séjé, béda, bènten
dibedakan = dibédakaké
membedakan = mbédakaké
berbeda-beda = béda-béda
bedah, operasi = bedhah, bedhèl
membedah = ngoprasi, mbedhèl
bedak = wedhak, pupur
bedil = bedhil
membedil = mbedhil
beduk = bedhug
begal, dibegal = bégal, jegal, bihal
membegal = mbégal
begawan = pandhita, bagawan
begini = mangkéné, ngéné
begitu = mengkono, ngono
bejana = bak
bejat = bejad, rusak
bekal = sangu
membekali = nyangoni
bekas = tilas, tapak
membekas = nabet, nipak
barang bekas = rombèngan
bekatul = katul, bekatul
beker, jam beker = béker
bekicot = bekicot
bekisar = bekisar
beku, membeku = njendhel
bekuk = tekuk
bel = bèl
bela = béla
dibela = dibéla
membela = mbéla
belacan, terasi = trasi
belacu, kain = blacu
belah = sigar
membelah = nyigar, miyak
belahan = sigaran
sebelah = sesisih, sisih
sebelah timur = sisih wétan
belai, membelai = ngelus-elus
belajar = sinau
belaka = amung
belakang = mburi, wingking
belakangan = tembé, mburiné
di belakang = ing mburi
ke belakang = menyang mburi
membelakangi = ngungkuraké
belalak, mem~ = mblalak, mendelik
belalai = tlalé
belalang = walang
belanak = blanak
Belanda = Walanda, Landa
belang = belang, blonthèng
belanga = kuwali
belangkin = tir, aspal
belangko = blangko
belanja = blanja
berbelanja = blanja
belanjaan = blanjan
belantara = alas gedhé
belas kasih = welas asih
belas, sebelas = sewelas
belati = glathi, lading
belatung = blatung, sèt
belenggu = belok, kecrèk
membelenggu = mbelok, mblenggu
terbelenggu = kebelok, keblenggu
belerang = wlirang
beli = tuku, tumbas, mundhut[1]
dibeli = dituku, ditumbas, dipuntumbas
membeli = tuku, tumbas, mundhut
membelikan = nokokaké, mundhutaken
belia = enom, taruna
beliak, mem~ = mentheleng
beliau = piyambakipun
belibis = mliwis
belimbing = blimbing
belinjo = mlinjo
beling = beling (ceplès)
belit, lilit = rambat, mrambat
berbelit~ = mbulet
belok = ménggok
dibelokkan = diénggokaké
berbelok = ménggok
berbelok-belok = mènggak-mènggok
belokan = pènggokan
belukar = grumbul
beluluk = bluluk
belum = durung, dèrèng
sebelumnya = sadurungé, sakdèrèngipun
belunjur = slonjor
beluntas = luntas
belut = welut
benah, membenahi = nata, mbèrèsi
benak = utek
benalu = kemladéyan
benam = lelep, klelep
membenamkan = nglelepké
terbenam = klelep, angslup (tmr srengéngé) [2]
benang = benang, bolah, lawé
benar = bener, leres
sebenarnya = sakbeneré
membenarkan = mbeneraké
bencana = pageblug, bilahi
benci = gething, serik
dibenci = disengiti
membenci = nyengiti
kebencian = rasa sengit
benda = barang
bendel = bèndhel
membendel = mbèndhel
bendera = gendéra
bendi, dokar = dhokar, andhong
bendungan = wadhuk, bendungan
bengawan = bengawan
bengek, asma = mengi, mengguk
bengis = wengis, galak
bengkak = abuh
bengkalai, ter~ = thèthèr, kethèthèran
bengkel = bèngkèl, bingkil
bengkok = bèngkong
bengkuang = bengkoang, besusu
bengkudu, pacé = pacé
bengong = bengong, mlongo
benih = winih, wiji, bibit
bening = bening, resik
benjol = bénjol, menyonyo
bentak = getak, sentak
dibentak = digetak, disentak
membentak = nggetak, nyentak
bentang, mem~ = penthang
bentar, se~ = sadhéla, sekedhap
bentrok = tawur, padu
bentuk = wujud, wangun
bentul = bentul, tales
bentur = tubruk
benturan = tubrukan
dibenturkan = ditubrukaké
terbentur = ketubruk, kejedhus
membentur = nubruk, njedhus
benua = bawana, buwana
benyek = mlènyèk, mlènyèh
beo, burung = béo, ménco
beol = ngising, bebucal
berahi = brahi, kasmaran
berak = ngising, bebucal
beranda = pendhapa. èmpèran
berandal = brandhal
berang = muring, kanepson
berang=berang = berang-berang
berangasan = brangasan
berangkat = mangkat, budhal
berangus = brangus
berani = wani, kendel
pemberani = kendel
berantakan = bekakrah, ambyar
berantam = gelut, tukaran
berantas = brantas, brastha
berapa = pira, pinten
seberapa = sepira
beras = beras, wos
beras ketan = beras ketan, ketos
berat = abot, awrat
memberati = ngeboti
keberatan = kabotan, kawratan
bercak-bercak = totol-totol
berdiri = ngadeg, jumeneng
berengut = mrengut, nesu
beres = bèrès, rampung
berewok = bréwok
bergedel = bergedèl, bregedèl
berhala = brahala, reca
beri = wènèh, paring, caos
diberikan = diwènèhaké
memberi = mènèhi, maringi
pemberian = pawèwèh, paringan
beri-beri = bèri-bèri
beringas, buas = ringas, galak
berisik = gemrenggeng
berita = warta, kabar, wartos
berkat, = berkat
berlian = barlian, inten
bernas, berisi = mentes
berontak = nraman, brontak
bersih = resik
membersihkan = ngresiki
kebersihan = karesikan
bersih-bersih = reresik
bersin = wahing
beruang = beruang
berudu = cèbong
besar = gedhé, ageng
membesarkan = nggedhéaké
dibesarkan = digedhékaké
besaran, murbei = murbéi, besaran besek = bèsèk
beser = bèsèr
besi = wesi, tosan
besi sembrani = wesi sembrani
beslah, mem~ = mbèslah
beslit = bèslit
besok = sésuk, mbènjang
besok-~ saja = sésuk-sésuk waé
besot, beset = besèt, mlècèt
besuk = besuk, tilik
besusu = bengkoang
betah, kerasan = betah, krasan
betapa = mèndah
betara = bathara, déwa
betari = bathari, déwi
betina = wadon, wèdok
betis = kéntol, wentis
betot, cabut = bethot, dudut
betul = bener, leres
kebetulan =kebeneran, kaleresan
sebetulnya = sakleresipun
membetulkan = mbeneraké
biang = babon, biyung
bianglala = kluwung, layung
biar = bèné, jarna, bèn
dibiarkan = dijarna, tokna
dibiarkan saja = jarna waé
biasa = biasa, lumrah
biasanya = biasané, adaté
kebiasaan = pakulinan
membiasakan = ngulinakaké
terbiasa = kulina, manuh
biawak = menyawak
biaya = ragad
bibi = bibi, bibék, bulik
bibir = lambé, lathi
bibit = winih, wiji
bicara, berbicara = ngomong, ngendika
bidadari = widodari
bidan =bidhan
bidik, mem~ = ngincer
biduk = sampan, jukung
biduan = penyanyi
bijaksana = wicaksana
bijan = wijén
biji = wiji, isi
bikang, kue – = bikang
bikin = gawé, damel
membikin = nggawé, ndamel
bikinan = gawéan, damelan
bikir = prawan
biksu = pendhita Budha
bila, kalau = yèn, menawi
bilah, sibak = wilah
bilal = tukang adan
bilang = ngomong, ngendika
bilangan = wilangan, etangan
terbilang = bisa diwilang
bilas, mem~ = mbilasi, nggrirahi
bilik = senthong, kamar
bilis = mèlen, lara mata
bilur = bilur
bilyar = bilyar
bimbang = mangu-mangu, kéwuhan
bimbing = tuntun
dibimbing = dituntun
membimbing = nuntun, muruki
bimbingan = tuntunan
bina, membina = ndhidhik, mbangun
binal = rongèh, mbedhal
binar, ber~ = sumunar, sumringah
binasa = tumpes, binasa
binatang = sato, kéwan
binatu = binatu, penatu
bancang, ber~~ = renbug, rembugan
bingar, ingar~ = ramé banget
bingkai = wingku, pigura
bingkas = cepet, gelis
bingkisan = wungkusan
bingung = bingung
membingungkan = bingungaké
bini = bojo, istri, garwa
bintang = lintang
bintik-bintik = plenik-plenik
bintil = bintul
biola = biola, piyul
birahi = brahi, birai
biri-biri = wedhus gibas
birit, ter~ = sipat kuping
biru = biru
bis, bus = bis
bisa, dapat = bisa, saged
bisa, racun = wisa, racun, upas
bisan = bésan
bisik = bisik, klesik
berbisik = bisik-bisik
dibisiki = dibisiki
membisiki = mbisiki
bising = bising, mbrenegi
bisu = bisu
membisu = meneng waé
bisul = wudun, kukul
bisulan, ber~ = wudunen, kukulen
biting = biting
bius, membius = mbius
blangkon = blangkon
blaster = pranakan, campuran
bobok, tidur = bobo, turu, tilem, saré
bobol, jebol = bobol, jebol, bedhah
membobol = mbobol, njebol
kebobolan = kemalingan
bobot, berat =bobot, abot, awrat
bobrok = rusak, bubrah, bibrah
bocah = bocah, laré
bocor = bocor, trocoh
kebocoran = ketrocohan
bodoh = bodho, goblok
bodor = bsdut, dhagelan
bogel, bugil = wuda blèj
bogem mentah = jotos, anteman
bogi, dhokar = dhokar, bèndhi
bohong = apus, goroh, dora[3]
dibohongi = diapusi, digorohi
membohongi = ngapusi, nggorohi
bokong, pinggul = bokong
boksen = tinju
bol, jambu bol = jambu bol
bola – bal
bolak, mata – = mblalak
bolak-balik = wira-wiri
boleh = éntuk, olèh, angsal’, pareng, kepareng
memperbolehkan = ngidini, marengaken’
bolong = bolong
ber~~ = pating cromplong
bolos = bolos
bolot, mem~ = merban, mbebed
bonceng = boncèng, nunut
membonceng = mboncèng, nunut
bondong, ber~~ = pating grombol
boneka = bonéka, golèkan
bong = bong, tukang supit
bongkar = jebol, bongkar
dibongkar = dijebol, dibongkar
membongkar = njebol, mbongkar
bongkok = bungkuk, wungkuk
bongkot = bonggol
bonsai = bonsé
bongsor = bongsor, longgor
bontot = ragil, wuragil
bonus = presèn, persèn
bonyok = bonyok, tatu
bopeng = burik
bopong, mem~ = bopong, mbopong
bor = bor
bordir = bordir, sulaman
boreg = tanggungan
borgol = kecrèk, blenggu
borok = borok, korèng
borong, mem~ = borong, mborong
boros = boros, royal
bosan = bosen, jelèh
membosankan = mboseni, njelèhi
botak = brundul, buthak
botol = gendul
boyongan = boyongan, pindhahan
brangkas = lemari wesi
buah = woh
berbuah = awoh
-buahan = woh-wohan
-dad =susu, payudara
-pelir = pringsilan
-hati = kekasih
-pinggang = ginjel
buai, ayun = ayunan
buaian = bandulan
bual, membual = ndopok, ndobos, umuk[4]
buana = bawana, donya, bumi
buang = guwang, bucal
membuang = ngguwang, ngguwak
-air besar = ngising, bebucal
-air kecil = nguyuh
-muka = mlèngos
terbuang = kebuwang
dibuang-buang = diguwak-guwak
buas = galak, ringas
buat, untuk = kanggo, kagem
buat, cipta = gawé, damel
buatan = gawéyan, damelan
dibuat = digawé, dipundamel
membuat = nggawé, ndamel
buaya = baya, bajul
bubar = bubar, bibar
membubarkan = mbubaraké
bubuk = bubuk
bubungan = wuwungan
bubue = bubur
bubul = bubul
bubut, cabut = bubut, mbubuti
bubut, mesin = mesin bubut
bucu, pojok = pojok
budak = budhak, batur
budek = budheg, jampeng
budi pekerti = watak, budi pekerti
buduk, kusta = budhug, kusta
bufet = bufèt
bugar, segar ~ = seger, bagas
bugenfil = bugènfil
buhuk = gondok
buhul, simpul = bundhelan tali
bui, penjara = buwi, kunjara
buih = umpluk, unthuk
berbuih = ngumpluk, ngunthuk
bujang = bujang, legan
membujang = mbujang bujuk = ojok-ojok
membujuk = ngojok-ojoki
bujur, membujur = mujur
buka = bukak, bikak
dibuka =dibukak
membuka = mbukak
bukan = dudu, sanès
bukit = punthuk, gumuk
bukti = bukti
membuktikan = mbuktèkaken
terbukti = kabuktèn
buku, kitab = buku, kitab
membukukan = nyathet
buku, ruas = ros
bulan = rembulan, wulan
bulan madu = bulan madu
berbulan – = sasèn-sasèn
bulanan = sasèn
bulat = bunder
bulatan = bunderan
bulir = wuli, dhompol
bulu = wulu
bulu kening = alis
bulu mata = idep
berbulu = duwé wulu
membului = mbubuti
buluh, bambu = pring, deling
bumbu = bumbu
bumi = bantala, bumi
mengebumikan = mendhem, ngubur, nyarèkaken
bumiputra = wong pribumi
bumbung = bumbung. lodhong
buncis = buncis, boncis
buncit = mblendhung
bunda = ibu
bundar = bunder
bundel, bendel = bh~endhel
bundel, simpul = bundhel, sindhetan
bunga = kembang, sekar
berbunga = ngembang
mem~kan uang = nganakaké dhuwit
bungkam = mingkem, bungkem
bungkar = bongkar, rucat
membongkar = mbungkar, mbongkar
bungkil = bungkil
bungkuk = wungkuk, busu
membungkuk = mbungkuk
bungkus = wungkus
dibungkus = dibungkus
membungkus = mbungkus
bunglon = bunglon
bungsil = bluluk
bungsu = ragil, wuragil
buntal, ikan buntal = iwak buntak
buntet, buntu = buntet, bumpet
bunting = meteng, mbobot
buntu = buntet
buntung = buntung
buntut = buntut
berbuntut = duwé buntut
membuntuti = ngetitaké
bunuh =pati
dibunuh = dipatèni
membunuh = matèni
bunuh diri = nglalu
bunyi = swara, uni, swanten
dibunyikan = diunèkaké
berbunyi = muni, nyuwara
bunyi-bunyian = tetabuhan
burai, terburai = mawur
buram, suram = surem, bureng
buras, memburas = ndopok, ndobos
burik, bopeng = pilak, burik
buronan = buronan, buron
buru, berburu = oyak, mbebedhag
terburu-buru = kesusu, kesesa
buruh = buruh, kuli
buruk = èlèk, ala, awon
burung = manuk, peksi
burut, hernia = ketedhun, kondor
busa, buih = unthuk, umpluk
berbusa = mumpluk, ngumpluk
busana = busana, rasukan
bustan, taman = taman, patamanan
busuk = bosok
busung = busung
busur = gandhéwa
buta = picek, wuta
buta, raksasa = buta
butak,keruh = buthek
butir, sebutir = gelintir
butuh = perlu, butuh, betah
membutuhkan = mbutuhaké
kebutuhan = kabutuhan
butuh, zakar = peli, palanangan’
butut = mangkak, lawas
buyar = buyar, ambyar
buyut = buyut
